Kleur van je menstruatiebloed: wat bruin, donkerrood of lichtroze bloed zegt over je hormonen

In deze blog lees je

• Wat de kleur van je menstruatiebloed zegt over je hormonale balans
• Het verschil tussen menstruatie, spotting en een innestelingsbloeding
• Hoeveel bloedverlies normaal is (en hoe je dat meet)
• Waarom je cyclus onregelmatig, kort of juist heel heftig kan zijn
• 6 voeding- en leefstijltips tegen menstruatiekrampen

"Menstruatiekrampen? Horen er niet bij!"

Menstruatiebloed is je maandelijkse gezondheidscheck

Aan de kleur van menstruatiebloed kun je bepaalde conclusies trekken, zeker als je hinder hebt van menstruatiekrampen.

Menstruatiedagen horen niet pijnlijk te verlopen, toch kunnen veel vrouwen hun dagelijkse activiteiten niet voortzetten zonder heftige pijnstillers. Het lijkt wel of er niets aan te doen is? Moeten vrouwen generatie op generatie dit maar gewoon blijven 'slikken'?

Ik wil met je delen waardoor menstruatieklachten ontstaan, welke verschillende kleuren bloedverlies mogelijk zijn en wat je hormonale balans daarmee te maken heeft. Lees snel verder hoe je verschillende ongemakken aanpakt.

Wat zegt menstruatiebloed over je hormonale cyclus?

De menstruatiecyclus is in feite een steeds terugkerend patroon van de hormonen oestrogeen (estradiol), testosteron en progesteron. In de 4 fasen waarin je de cyclus kunt verdelen zijn steeds andere hormonen actief.

Deze hormonen bepalen niet alleen je cyclusverloop maar ook je gezondheid van top tot teen, ook hoe je menstruatiebloed eruitziet. Na je menstruatie kun je andere emoties ervaren vergeleken met voor je menstruatie, heel herkenbaar?

Wanneer deze hormonen elkaar niet adequaat opvolgen spreek je van een hormonale disbalans en kunnen klachten ontstaan. Spotting, tussentijds bloedverlies, PMS, PCOS, menstruatiepijnen, heftig bloeden tijdens de menstruatie zijn bekende klachten, maar vergeet vooral niet wat dit psychisch met je doet!

Omdat elke klacht een oorzaak heeft pluizen we het helemaal uit. Blijf verder lezen want je treft informatie die je niet eerder hebt gehoord!

Als je de oorzaak kent ben je een stap dichter bij de oplossing.

Menstruatiepijn: waar komt het vandaan?

Primaire dysmenorroe (menstruatiepijnen) is waarschijnlijk het gevolg van verstoring in de cyclo-oxygenase route (COX). Deze route moet ontstekingen remmen en bloedingen voorkomen in je lichaam.

Wanneer het COX-enzym niet optimaal werkt ontstaat verhoogde prostanoïden productie, met name de prostaglandinen (PG's). Deze PG's veroorzaken sterker samentrekken van de baarmoeder, wat een spierwand is, waardoor de bloeddoorstroming van de baarmoederspier beperkt raakt. Dit leidt tot de productie van anaerobe metabolieten die de pijnreceptoren stimuleren. Vandaar dat ontsteking- en pijnstillende medicatie het bloeden en de pijnklachten verminderen.

Je kunt dit vergelijken met verzuring in je beenspieren na intensief sporten. Pijnlijk bij het opstaan uit je bed of van de stoel voor een paar dagen. Je lichaam moet de beenspieren herstellen, de schade aan de spiercellen oplossen. Wat helpt is warme soepele spieren, wat je bereikt met bewegen. Spieren die meer doorbloed en ontspannen zijn geven minder pijnklachten.

"Tip van Patricia: Magnesiumbisglycinaat is het mineraal bij menstruatiepijn. Gebruik de dagen voor en tijdens de eerste menstruatiedagen meer magnesium."

Bestel magnesiumbisglycinaat en andere supplementen »

Vijftig tinten rood: wat betekent de kleur van je menstruatiebloed?

De meesten van ons letten niet zo op de kleur als ze vloeien, toch is het interessant om het eens te bekijken. Menstruatiebloed bestaat voor de helft uit bloed. De rest is vaginale afscheidingen, baarmoederhalsslijm, weefsel en natuurlijk de resten van het eitje van de ovulatie.

De kleuren in één oogopslag:

Helder- of donkerrood menstruatiebloed

Dit is de kleur die je wilt zien tijdens je menstruatie. Helder, zonder al te veel stolsels. Meer de kleur van cranberrysap.

Lichtroze menstruatiebloed

Komt vaak voor tijdens of na streng diëten of wanneer je natuurlijke cyclus nog niet goed op gang is, bijvoorbeeld in de eerste maanden na het stoppen van de anticonceptiepil of een andere vorm van anticonceptie. Op zich niet iets om je zorgen over te maken, want je lichaam heeft een paar maanden nodig om voldoende van het natuurlijke oestrogeen te maken.

Vrouwen die kort menstrueren (3 of minder dagen) hebben een lage oestrogeenproductie. Stel je vloeit altijd 5 dagen en nu ineens nog maar 2 dagen, dan kun je door een lage oestrogeenproductie ook last hebben van:

• vaginale droogheid, pijnlijke seks en laag libido
• gewrichtspijnen
• problemen met focussen en concentreren, angsten
• slecht slapen en nachtelijk zweten

Alle diverse situaties en klachten kun je met ons bespreken, wij staan je als cyclus- en hormoonexperts bij. We betrekken je metingenpatroon dat je met je Daysy of LadyComp vastlegt, want daar is veel uit te halen wat voor jou persoonlijk de stap in de goede richting is.

Erg donkerrood tot paars menstruatiebloed met stolsels

Als menstruatiebloed zo donker van kleur is en wanneer er stolsels in zitten, dan kan dit een teken zijn dat je hinder hebt van meer of te veel oestrogeen in verhouding tot het hormoon progesteron. In dit geval bouwt de baarmoeder een dikkere laag slijmvlies op, waardoor het menstruatievocht er donkerder uitziet.

Dames ervaren in de meeste gevallen ook langere en hevige menstruaties, want je baarmoeder moet extra werken om deze dikkere laag af te stoten. De disbalans tussen oestrogeen en progesteron ontstaat in dit geval vaak door te lage progesteronproductie. De oplossing ligt in het stimuleren van de progesteronproductie, zodat er weer een betere balans ontstaat.

Bruin menstruatiebloed: spotting

Bloed kleurt bruin (richting zwart) wanneer het oxideert, wanneer er zuurstof bij komt. We noemen dit spotting, ook wel "oud bloed": enkele druppels, waterig of vlekken bij het afvegen of op het inlegkruisje, 1 tot 2 dagen voordat het vloeien doorzet en je menstruatie begint. In dit geval laat je nog wat bloed van de vorige menstruatie los wanneer het hormoon progesteron daalt.

Stel je hebt 3 of meer dagen spotting voor de menstruatie, dan weet je dat meer eigen progesteron produceren de oplossing is. In feite daalt je progesteron te snel, wat bij endometriose, een vleesboom in de baarmoeder of een lage schildklierwerking het geval kan zijn. Altijd goed om met je huisarts te bespreken.

Spotting is nog geen menstruatie

Oud bloed is nog geen menstruatie, daarom bevestig je spotting niet als een menstruatiedag op je Daysy of LadyComp. Een nieuwe cyclus begint op de eerste dag van de menstruatie, wanneer de flow van helder- tot donkerrood bloed doorzet en je meerdere keren maandverband, tampon of cup moet vervangen.

Spotting aan het einde van je menstruatie bevestig je ook niet als menstruatiedagen. Daysy en LadyComp willen minimaal 3 menstruatiedagen aaneengesloten bevestigd hebben.

Tussentijds bloedverlies: bloeden tussen twee menstruaties

Spotting rond de ovulatie

Spotting rond de ovulatie komt best veel voor. Het gebeurt meestal terwijl de basale temperatuur nog op een lager niveau is, of net voor het moment dat de BBT (basale lichaamstemperatuur) stijgt naar een hoger niveau. Spotting rond de ovulatie wordt veroorzaakt door een vertraagde aanmaak van progesteron na de ovulatie.

Hoe ontstaan tussentijdse bloedingen?

Dit is zo'n moment waarop je oestrogeenconcentratie laag is, logisch want het is de bedoeling dat progesteron het gaat overnemen. Er is dan net te weinig hormoon aanwezig dat voor het behoud van het baarmoederslijmvlies moet zorgen en je laat een beetje oud bloed los: spotting.

Deze spotting gaat vaak gepaard met lichte krampen en mag niet verward worden met een echte menstruatie, die ongeveer 10-16 dagen na de temperatuurstijging optreedt, waarbij je BBT daalt.

Hoewel tussentijdse bloedingen in principe geen kwaad kunnen, is het wel raadzaam om aan de slag te gaan met je hormonale balans als deze spotting regelmatig, in meer cycli, plaatsvindt. Is het tussentijds bloeden dermate van aard dat je je zorgen maakt, dan is een bezoek aan je huisarts aanbevolen.

Mogelijke oorzaken van tussentijds bloedverlies:

• Laag progesteron, eerder afnemen van progesteron. Ga aan de slag voor een betere hormonale balans.
• Infecties: bacteriële, schimmelinfectie (candida) of seksueel overdraagbare infecties (soa) die spotting veroorzaken buiten de menstruatie of tijdens of direct na een vrijpartij, niet door hormonale disbalans maar door een infectie. Wist je dat kokosolie het vaginale slijmvlies goed verzorgt? Niet in combinatie met condooms gebruiken, want een condoom kan door crème of vet poreus raken - niet wat je wilt! Gebruik geen vaginale crèmes of douches en bezoek je huisarts bij klachten.
• Vleesboom of endometriose, ook iets om uit te laten zoeken.
• Endometriumziekten, abnormale bloedingen in de vorm van spotting of bloeden tussen menstruaties. Bezoek je huisarts bij klachten.

Innestelingsbloeding of menstruatie? Zo zie je het verschil

Als een eicel succesvol bevrucht is, nestelt deze zich in het baarmoederslijmvlies, waardoor de bloedvaten licht beschadigd raken en je een beetje bloed kunt verliezen. De innestelingsbloeding vindt ongeveer 9 dagen na de bevruchting plaats en kan een vroeg teken van zwangerschap zijn. Er zijn echter ook vrouwen bij wie het helemaal niet optreedt of zo minimaal is dat het onopgemerkt blijft.

Om een innestelingsbloeding van een menstruatie te onderscheiden, moet je op de kleur en de sterkte letten:

• De innestelingsbloeding is enkele druppels of vlekken bloed, zeker minder dan tijdens de menstruatie, niet pijnlijk en meestal van korte duur (een paar dagen). De hoeveelheid blijft constant en neemt niet toe zoals bij een menstruatie.
• De menstruatie kan in het begin ook lichtrood zijn, maar wordt meestal veel sterker en donkerder in de loop van de menstruatie.
• Daarnaast is de timing van de bloeding een goede indicator of het wel of niet om innestelingsspotting gaat, omdat innestelingsspotting meestal eerder optreedt (9 dagen na de ovulatie) dan de verwachte menstruatie (10-16 dagen na de ovulatie).

Hoe herken je dit in je DaysyDay app?

• Menstruatie: je BBT is gedaald.
• Spotting: nog geen daling van je BBT voor de verwachte menstruatie (groene dagen).
• Spotting als tussentijdse bloeding: bij een lage BBT. Je verwacht je menstruatie nog niet, want je zit nog rond of voor je ovulatie (rode dagen).
• Innestelingsbloeding: na een geslaagde conceptie op de ovulatiedag. Je BBT is al gestegen want je bent voorbij je ovulatie. Je BBT blijft stabiel hoger vergeleken met je temperaturen voor de ovulatie. Jouw BBT kan zelfs een lichte 2de stijging laten zien, dat is niet altijd zo. Als je menstruatie uitblijft 18 dagen na de ovulatie kun je de urine-zwangerschapstest doen.

Hoeveel bloedverlies is normaal tijdens je menstruatie?

De meeste vrouwen zijn drie tot vijf dagen ongesteld, inclusief een of twee dagen spotting aan het einde van de menstruatie. Per menstruatie verlies je ongeveer 50 ml menstruatievocht op de dagen dat je ongesteld bent. Minder dan 25 ml is weinig en 80 ml is hevig. Maar hoe weet je hoeveel bloed je verliest?

Simpel gezegd: je hoeft verspreid over de dag niet vaker dan eens in de twee uur te vervangen. Tijdens je slaap verlies je minder bloed, waardoor je 's nachts je maandverband minder snel of niet hoeft te verwisselen.

Menstruatiedagen bevestigen op je Daysy

Daysy wil minimaal 3 dagen achtereen menstruatie aangegeven hebben. Menstrueer je 2 dagen, dan bevestig je ook een derde dag.

De eerste dag is de dag dat je actief bloedverlies hebt, het bloeden doorzet en je maandverband, cup of tampon nodig hebt. Heb je een paar druppels op een dag? Dan is dat nog geen menstruatiedag. Spotting, bruin (oud bloed), is geen menstruatie. Meestal gaat spotting vooraf aan en/of sluit het de menstruatiedagen af. De dagen van spotting bevestig je niet op je Daysy of in de app.

Wat kan er misgaan met je menstruatiecyclus – waar moet je op letten?

In principe zou je menstruatie probleemloos kunnen verlopen. Is er toch sprake van ongemak (hevige menstruaties, menstruatiepijnen, PMS-klachten), zijn je menstruaties onregelmatig of heb je geen menstruaties? Dan is er een goede reden om aan de slag te gaan om je cyclus te verbeteren. Het verloop van je menstruatie is namelijk een duidelijke indicatie hoe het met de hormonale balans is gesteld.

Een gezonde menstruatiecyclus van een volwassen vrouw duurt tussen de 21 en 35 dagen en bestaat uit drie hoofdfasen:

• De folliculaire fase (duur: 7 tot 21 dagen): deze fase begint met je menstruatie. Onder invloed van het Follikel Stimulerend Hormoon (FSH) gaan er meerdere follikels (blaasjes waarin de eicellen rijpen) groeien.
• De ovulatie: eisprong (duur: 1 dag).
• De luteale fase (duur: 10 tot 16 dagen): als er een bevruchting heeft plaatsgevonden verplaatst de eicel zich in deze fase naar je baarmoeder om zich in te nestelen. Als er geen bevruchting heeft plaatsgevonden stopt de opbouw van de baarmoederwand en wordt deze afgestoten: je wordt ongesteld en je cyclus start opnieuw.

Onregelmatige menstruatie of geen menstruatie

Ieder lichaam en iedere cyclus kan anders zijn. Het kan dus zijn dat je niet iedere maand precies op dezelfde dag ongesteld wordt (slechts 15% van de vrouwen heeft keer op keer een cyclus van 28 dagen). Een verschil van 1, 2 of 3 dagen is nog steeds een 'normaal verloop'.

"Tussen 21 en 35 dagen is een regelmatige cyclus. Bij pubers tot 40 dagen!"

Als de menstruatie uitblijft zou het natuurlijk kunnen betekenen dat je zwanger bent. Maar het kan ook zijn dat je cyclus deze maand langer duurt omdat je ovulatie later was. Want dan schuift je menstruatie ook op.

Waarom is een ovulatie later of komt ze niet?

• Net gestopt met anticonceptie
• Stress, lichamelijk of geestelijk
• Verandering van ritme (vakantie, meer uren tijdverschil)
• Ben je ziek geweest, heb je koorts gehad of gebruik je medicatie zoals antibiotica
• Tekort aan voedingsstoffen zoals goede vetten, koolhydraten en eiwitten. Vitamine- en mineralentekorten, eetstoornis
• Te veel sporten, fors trainen
• PCOS-klachten
• Schildklierdisfunctie

Stel je hebt al voor de 3de keer een cyclus langer dan 35 dagen of je menstrueert helemaal niet, neem dan contact met ons op.

Vroege menstruatie: een korte cyclus

Een korte menstruatiecyclus, korter dan 24 dagen, is vaak een gevolg van de effecten van veel en langdurige stress. Het stresshormoon cortisol onderdrukt jouw progesteronproductie. Je menstruatie komt eerder, want progesteron kan niet meer voorkomen dat het baarmoederslijmvlies loslaat. Duurt de cyclus korter, dan heb je een cyclus zonder eisprong, een lange folliculaire fase of een korte luteale fase.

Mogelijke oorzaken van een vroege menstruatie zijn: anovulatoire cycli (geen ovulatie), laag progesteronniveau, PCOS, perimenopauze (fase voor de menopauze), stress, reizen, een te volle agenda of je bent net gestopt met anticonceptie en je lichaam heeft moeite om het allemaal weer op te pakken.

Ook in deze situaties is het wijs om je cyclus te monitoren en dat kan met Cyclus Tracker Daysy. Zo krijg je inzicht in je cyclus en kun je met de professionals bij Daysy Nederland bespreken wat de beste stappen zijn richting betere hormonale balans.

Hevig bloedverlies: een hevige menstruatie

Verlies je meer dan 80 ml bloed of bloed je langer dan 7 dagen, dan spreken we van een hevig bloedverlies. Mogelijke oorzaken kunnen zijn: anovulatoire cyclus, het hormoon oestrogeen is minder effectief, laag progesteronniveau, perimenopauze, PCOS, fibromen en endometriose.

Ook in dit geval is het raadzaam om een 1-op-1 videocall in te plannen met onze experts en te werken aan een betere hormonale balans.

Weinig bloedverlies: een lichte menstruatie

Een lichte menstruatie betekent niet dat er iets mis is. Het kan voor jou volledig normaal zijn om bijvoorbeeld 25 ml bloedverlies in totaal te hebben. Dat komt neer op vijf normale tampons. Als je met Cyclus Tracker Daysy meet en je ziet dat je een eisprong hebt, dan gaat het helemaal goed met je cyclus.

Verlies je minder dan 25 ml bloed? Check dan of je ovulaties hebt in je cycli, want ook al heb je geen ovulatie, dan kun je wel menstrueren. De hoeveelheid bloed is dan meestal gering. Overigens heb je dan niet veel aan ovulatietesten. Stel de oorzaak van de lichte menstruaties is het uitblijven van de ovulatie, dan is het wijs je hormonale balans te herstellen.

Eerste hulp bij menstruatiekrampen

Veel vrouwen hebben last van menstruatiekrampen. Een tot twee dagen lichte krampen is vervelend maar in die zin aanvaardbaar. Zijn de krampen echter zo heftig dat je niet normaal kunt functioneren en afhankelijk bent van pijnstillers, dan is er waarschijnlijk meer aan de hand:

• Te veel prostaglandine, je baarmoeder trekt daardoor te heftig samen om baarmoederslijmvlies af te stoten. Zie mijn info eerder in deze blog.
• Magnesiumtekort, waardoor de neiging tot pijnlijke krampen toeneemt.
• Stress, waarvan bekend is dat het veel processen in het lichaam beïnvloedt.

6 voeding- en leefstijltips tegen menstruatiepijn

• Verbeter je vetzuurinname en reguleer je prostaglandineproductie op natuurlijke wijze. Vermijd voedingsmiddelen met het omega-6-vetzuur arachidonzuur: varkensvlees, zonnebloemolie, margarine, halvarine, bak- en braadproducten, sojaolie, arachideolie en maïsolie. Eet juist meer omega-3-vetzuren (vette vis, lijnzaadolie) en neem een goed omega-3-supplement.
• Zorg voor voldoende magnesium door magnesiumrijke voedingsmiddelen zoals bananen, noten, broccoli en volkorenbrood te eten en neem een magnesiumsupplement dat je in mijn assortiment aantreft.
• Gember (thee) heeft ontstekingsremmende, verwarmende en pijnstillende eigenschappen.
• Warmte ontspant je baarmoeder. Verzacht menstruatiekramp door een warm bad te nemen of een warme kruik tegen de onderbuik te houden.
• Yoga: onderzoek heeft aangetoond dat yoga verlichting kan geven aan menstruatiekrampen.
• Verminder je suikerinname, suiker heeft namelijk een bevorderende werking op de aanmaak van prostaglandines. Eet veel verse, onbewerkte producten en blijf uit de buurt van (geraffineerde) suikers. Hoe vaak merk je dat je juist tijdens de menstruatiedagen meer trek in zoetigheid hebt?

Veelgestelde vragen over de kleur van menstruatiebloed

Welke kleur menstruatiebloed is gezond?

Helder- tot donkerrood, zonder al te veel stolsels. Meer de kleur van cranberrysap.

Wat betekent bruin menstruatiebloed?

Bruin bloed is oud, geoxideerd bloed: spotting. Heb je 3 of meer dagen bruine spotting voor je menstruatie, dan daalt je progesteron waarschijnlijk te snel.

Wat betekent donker menstruatiebloed met stolsels?

Erg donkerrood tot paars bloed met stolsels kan wijzen op te veel oestrogeen in verhouding tot progesteron. Vaak gaat dit samen met langere en hevige menstruaties.

Hoeveel bloedverlies is normaal?

Gemiddeld ongeveer 50 ml per menstruatie. Minder dan 25 ml is weinig, meer dan 80 ml of langer dan 7 dagen bloeden is hevig.

Hoe zie ik het verschil tussen een innestelingsbloeding en mijn menstruatie?

Een innestelingsbloeding is licht, blijft constant en treedt meestal eerder op (rond 9 dagen na de ovulatie). Een menstruatie wordt sterker en donkerder en begint 10-16 dagen na de ovulatie.

Hoe gaat het met jouw menstruatie?

Laat ons weten hoe het met jouw menstruatie gaat, hebben deze tips geholpen?

Deel je ervaringen hieronder, daarmee help je andere vrouwen. Deel deze blog met al je vriendinnen waarvan je weet dat ze hinder hebben van hun menstruatie, of die daardoor de stap wellicht te groot vinden om weer op hun eigen natuurlijke cyclus te gaan vertrouwen.

Een vrouw functioneert beter tijdens een gezonde menstruatiecyclus. Waar of niet waar?

Wil je weten wat jouw cyclus vertelt?

Meet je cyclus met Cyclus Tracker Daysy en bespreek je patroon met ons in een 1-op-1 videocall. Als cyclus- en hormoonexperts helpen we je stap voor stap naar een betere hormonale balans.

Bronnen

Menstruatiepijn: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33030880

Als er iets in je lichaam niet goed voelt, neem dan contact op met je arts. Het Daysy Journaal is educatief en geen medisch advies.